1. سکته ایسکیمیک

حدود 85 درصد سکته‌ها از نوع ایسکیمیک هستند. در این حالت، انسداد یک رگ خونی باعث کاهش شدید خون‌رسانی به بخشی از مغز می‌شود. علت انسداد ممکن است لخته خونی، تنگی عروق گردن یا مغز باشد.

2. سکته هموراژیک

حدود 15 درصد سکته‌ها به‌صورت هموراژیک رخ می‌دهند. در این نوع، پاره شدن رگ خونی موجب نشت خون به بافت مغز شده و علائم شدیدتری ایجاد می‌کند.

---

عوامل خطر سکته مغزی

عوامل متعددی احتمال بروز سکته را افزایش می‌دهند. شناخت و کنترل این عوامل می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری داشته باشد:

• افزایش سن

• فشار خون بالا

• دیابت

• مصرف الکل

• چاقی و زندگی کم‌تحرک

• مصرف دخانیات

• سابقه خانوادگی سکته

• بیماری‌های دریچه‌ای قلب

• داشتن دریچه مصنوعی قلب

• ریتم‌های نامنظم قلب (مانند فیبریلاسیون دهلیزی)

• استفاده از قرص‌های ضدبارداری در افراد پرخطر

---

علائم بالینی سکته مغزی

سکته مغزی معمولاً به‌صورت ناگهانی بروز می‌کند. مهم‌ترین علائم عبارتند از:

• بی‌حسی یا ضعف ناگهانی در صورت، دست یا پا به‌ویژه در یک سمت بدن

• مشکل در صحبت کردن یا درک گفتار دیگران

• اختلال بینایی در یک یا هر دو چشم

• گیجی، تغییر سطح هوشیاری یا سردرگمی

• مشکل در راه رفتن، عدم تعادل یا سرگیجه شدید

• سردردهای بسیار شدید و ناگهانی

توجه: بروز هر یک از این علائم یک اورژانس است و بیمار باید فوراً به اورژانس مراجعه کند.

روش‌های تشخیصی سکته مغزی

برای تشخیص دقیق نوع سکته و تعیین بهترین روش درمانی، از ابزارهای زیر استفاده می‌شود:

• آزمایشات کامل خون

• سی‌تی‌اسکن مغز

• ام‌آر‌آی مغز

• سونوگرافی عروق گردن (داپلر کاروتید)

• نوار قلب و بررسی ریتم قلب

• اکوکاردیوگرافی جهت ارزیابی عملکرد قلب

در بیمارستان تخصصی عسکریه این خدمات با تجهیزات پیشرفته و به‌صورت اورژانسی انجام می‌شود.

---

درمان سکته مغزی

درمان سکته ایسکیمیک

هدف در این نوع سکته، باز کردن رگ مسدودشده و برقراری مجدد جریان خون است.

روش‌های درمان شامل:

• داروهای ضدانعقاد و ضدلخته

• تزریق tPA در ساعات اولیه (در صورت امکان)

• کنترل فشار خون و قند خون

• آنژیوگرافی و درمان‌های مداخله‌ای

• جراحی در صورت وجود تنگی شدید عروق گردن

درمان سکته هموراژیک

در این نوع سکته، هدف کنترل خونریزی و جلوگیری از افزایش فشار داخل مغز است.

مداخلات لازم عبارتند از:

• بستری در بخش مراقبت‌های ویژه (ICU)

• کنترل دقیق فشار خون

• پیشگیری از عفونت

• قرار دادن سوند ادراری و لوله معده در صورت نیاز

• داروهای ضدتشنج (در صورت صلاحدید پزشک)

• جراحی برای تخلیه خونریزی یا ترمیم رگ آسیب‌دیده

مراقبت‌ها و توانبخشی پس از سکته مغزی

توانبخشی باید از روزهای ابتدایی آغاز شود تا از عوارض و ناتوانی‌های طولانی‌مدت پیشگیری شود.

مراقبت‌های عمومی

• تغییر وضعیت بیمار هر 2 تا 3 ساعت برای جلوگیری از زخم بستر

• استفاده از تشک سفت و در بیماران بی‌هوش یا کم‌هوشیار استفاده از تشک مواج

• حفظ اتاق بیمار در شرایط آرام، گرم و کم‌نور

• انجام ورزش‌های غیرفعال برای جلوگیری از خشکی و تغییر شکل مفاصل

• قرار دادن بالش مناسب زیر زانو و ساق پا برای وضعیت صحیح اندام‌ها

• حمایت کامل از دست آسیب‌دیده هنگام جابه‌جایی

مراقبت تغذیه‌ای

• بیمار در 24 تا 48 ساعت اول نباید غذا بخورد و تغذیه وریدی انجام می‌شود

• در بیماران کما: تغذیه با لوله بینی-معده

• در بیماران هشدار: شروع رژیم مایعات صاف، سپس نرم

• در اختلال بلع: استفاده از مایعات غلیظ و غذاهای نرم

• رژیم کم‌نمک، کم‌چرب و سرشار از فیبر

• مصرف روزانه 6 تا 8 لیوان مایعات

مراقبت‌های حسی و شناختی

• صحبت کردن اطرافیان از سمت مبتلا برای تقویت تحریکات بینایی و شنوایی

• استفاده از رادیو، تلویزیون و موسیقی ملایم

• استفاده از عطرهای ملایم، گل و لوسیون برای تحریک بویایی

• ماساژ پوست برای تحریک حس لامسه

• حفظ محیطی آرام و بدون تحریکات زائد

مراقبت‌های پوستی و بهداشتی

• تمیز و خشک نگه داشتن پوست

• ماساژ نواحی تحت فشار

• رعایت بهداشت دهان و دندان

• استفاده از قطره اشک مصنوعی در صورت فلج پلک

• استفاده از دوش و نشاندن بیمار روی صندلی چرخ‌دار هنگام حمام

---

توانبخشی و بازگشت به فعالیت

• شروع فعالیت‌های روزمره از زمانی که بیمار قادر به نشستن باشد

• استفاده از وسایل کمکی مانند عصا، واکر و ویلچر

• تمرین راه‌رفتن روی سطوح مختلف با حمایت همراه

• برنامه‌های سرگرمی، ورزشی و تمرینات شناختی برای بهبود عملکرد مغز

• همراهی و حمایت خانواده نقش مهمی در روند بهبود دارد

---

علائم هشدار پس از ترخیص

در صورت مشاهده هریک از موارد زیر باید فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه شود:

• سردرد شدید یا ناگهانی

• سرگیجه یا عدم تعادل

• تشدید ضعف اندام‌ها

• تغییر سطح هوشیاری

• تغییرات بینایی

• بروز تشنج

خدمات بیمارستان تخصصی عسکریه در زمینه سکته مغزی

بیمارستان تخصصی عسکریه با بهره‌گیری از:

• اورژانس 24 ساعته

• تصویربرداری پیشرفته شامل CT و MRI

• تیم متخصص مغز و اعصاب

• بخش ICU استاندارد

• کلینیک توانبخشی مجهز

آماده ارائه خدمات تشخیص، درمان و مراقبت‌های کامل بیماران سکته مغزی است.