ادم ریوی (Pulmonary Edema)
راهنمای جامع از سوی بیمارستان تخصصی عسکریه
ادم ریوی حالتی اورژانسی است که طی آن مقدار قابل توجهی مایع بهطور غیرارادی در بافت ریه تجمع مییابد. این اختلال معمولاً نشاندهنده آسیب و نارسایی شدید بطن چپ قلب است. زمانی که بطن چپ قادر به پمپاژ مؤثر خون نباشد، فشار در عروق ریوی افزایش یافته و مایع به داخل ریه نشت میکند.
این وضعیت نیازمند مداخله فوری پزشکی بوده و تأخیر در درمان میتواند تهدیدکننده حیات باشد.
علل ایجاد ادم ریه
شایعترین علت ادم ریوی، نارسایی بطن چپ قلب است. این نارسایی معمولاً در اثر بیماریهای زیر ایجاد میشود:
- بیماریهای عروق کرونر (گرفتگی رگهای قلب)
- بیماریهای دریچهای قلب
- آریتمیها (اختلالات ریتمی قلب)
- پرفشاری خون همراه با آترواسکلروز
- تنگی دریچه آئورت
زمانی که بطن چپ به اندازه کافی خون را پمپاژ نکند، فشار به سمت ریهها منتقل شده و باعث جمع شدن مایع در آنها میشود.
عوامل تشدیدکننده
عوامل زیر میتوانند احتمال بروز و بدتر شدن ادم ریوی را افزایش دهند:
- سن بالای 60 سال
- استرس شدید
- حمله قلبی اخیر
- فشار خون بالا یا سایر بیماریهای قلبی
- چاقی
- مصرف دخانیات
- فعالیت بیش از حد و خستگی شدید
علائم شایع ادم ریوی
این علائم اغلب بهطور ناگهانی در ساعات نیمهشب بروز کرده و سریعاً تشدید میشوند:
- تنگی نفس شدید و ناگهانی
- تنفس سریع
- بیقراری و اضطراب
- رنگپریدگی
- تعریق زیاد
- کبود شدن لبها و ناخنها
- کاهش فشار خون
- سرفه خشک که ممکن است به خلط کفآلود با رگههای خون تبدیل شود
- صدای خسخس هنگام تنفس
عوارض احتمالی ادم ریوی
با درمان مناسب، علائم معمولاً قابل کنترل هستند. با این حال:
- بیماری زمینهای قلبی باید بهصورت مادامالعمر تحت کنترل باشد.
- تشخیص اشتباه با آسم میتواند باعث درمان نامناسب شود.
- تأخیر در درمان ممکن است به مرگ منجر گردد.
تشخیص ادم ریوی در بیمارستان تخصصی عسکریه
برای تشخیص دقیق این وضعیت، بررسیهای زیر انجام میشود:
- آزمایش خون
- نوار قلب (ECG)
- رادیوگرافی قفسه سینه
- آزمونهای عملکرد ریه
- کاتتریزاسیون شریان ریوی (در موارد خاص)
درمان ادم ریوی
درمان با هدف:
- کاهش مایعات تجمعیافته در ریه
- تقویت عملکرد قلب و ریه
- اصلاح بیماری زمینهای
انجام میشود. از آنجا که ادم ریوی یک اورژانس پزشکی است، مراقبت خانگی توصیه نمیشود.
وضعیت صحیح نشستن برای بیمار
- بهترین حالت، نشستن راست روی لبه تخت با آویزان بودن پاها است.
- اگر قادر به نشستن کامل نیستید، در وضعیت نیمهنشسته قرار بگیرید تا تنفس راحتتر انجام شود.
فعالیت بدنی
- تا زمان پایدار شدن وضعیت بیمار، استراحت در بستر ضروری است.
- پس از کنترل بیماری، فعالیتهای طبیعی به تدریج آغاز شود.
- فعالیت جنسی تنها پس از برطرف شدن علائم و با اجازه پزشک مجاز است.
-
رژیم غذایی
- رژیم کمنمک و کمچربی
- کنترل وزن و جلوگیری از چاقی
چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کنیم؟
در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر:
- تنگی نفس شدید
- سرفه همراه با خلط کفآلود/خونی
- کبودی لبها و ناخنها
- بیقراری شدید یا افت فشار خون
- هرگونه علائم مشابه در خود یا اعضای خانواده
پیشگیری از ادم ریه
برای جلوگیری از بروز یا تشدید نارسایی قلبی:
- درمان فوری و مداوم بیماریهای قلبی
- کاهش مصرف نمک
- ترک دخانیات
- نگه داشتن وزن در محدوده سالم
- استراحت کافی
- مصرف منظم داروهای تجویزی پزشک