بیماری انسداد مزمن ریه یا Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) یک بیماری شایع و پیشرونده تنفسی است که باعث تنگی و انسداد راههای هوایی میشود. این بیماری معمولاً بهدلیل التهاب مزمن ریه و آسیب به بافتهای تنفسی ایجاد میشود و باعث میشود هوا نتواند به آسانی وارد و خارج شود.
COPD شامل دو مشکل اصلی است:
• آمفیزم: تخریب کیسههای هوایی ریه
• برونشیت مزمن: التهاب و ترشح بیش از حد مخاط در راههای هوایی
این بیماری قابل درمان قطعی نیست اما با تشخیص بهموقع و درمان مناسب، میتوان علائم آن را کنترل و کیفیت زندگی بیمار را بهبود داد.
مهمترین علت ابتلا به COPD مصرف دخانیات است، اما عوامل دیگری نیز نقش دارند:
• مصرف سیگار، قلیان یا در معرض دود قرار گرفتن
• آلودگی هوا
• تماس طولانی با مواد شیمیایی یا دودهای صنعتی
• عفونتهای مکرر تنفسی در کودکی
• عوامل ژنتیکی مانند کمبود آنزیم آلفا-1 آنتیتریپسین
• افزایش سن
علائم COPD معمولاً به آرامی پیشرفت میکنند و ممکن است در ابتدا خفیف باشند، اما به مرور زمان شدیدتر میشوند. از جمله:
• سرفه مزمن (معمولاً همراه خلط)
• تنگی نفس هنگام فعالیت
• خسخس سینه
• احساس فشار یا سنگینی در قفسه سینه
• عفونتهای مکرر تنفسی
• کاهش توان ورزشی
• خستگی مزمن
در مراحل پیشرفتهتر، بیمار ممکن است دچار کاهش وزن، کبودی لبها و ناخنها، ورم پاها و کاهش سطح اکسیژن خون شود.
برای تشخیص این بیماری، از ترکیبی از روشهای تخصصی استفاده میشود:
• اسپیرومتری (آزمایش عملکرد ریه – اصلیترین تست COPD)
• عکس رادیولوژی قفسه سینه
• سیتی اسکن ریه
• آزمایش خون
• بررسی سابقه مصرف دخانیات و علائم بیمار
در بیمارستان تخصصی عسکریه این ارزیابیها زیر نظر متخصص ریه و با تجهیزات دقیق انجام میشود.
درمان COPD با هدف کنترل علائم، کاهش حملات تنفسی و افزایش کیفیت زندگی انجام میشود. روشهای درمانی شامل:
• برونکودیلاتورها (بازکننده راههای هوایی)
• کورتونهای استنشاقی برای کاهش التهاب
• داروهای ترکیبی استنشاقی
• کورتیکواستروئیدهای خوراکی (در دورههای کوتاه)
• آنتیبیوتیکها در موارد عفونت
• داروهای رقیقکننده مخاط
برای بیمارانی که سطح اکسیژن خونشان پایین است.
شامل تمرینات تنفسی، تخلیه ترشحات و تقویت دیافراگم.
مهمترین اقدام درمانی و پیشگیرانه.
برنامهای تخصصی شامل ورزش، آموزش، اصلاح تنفس و تغذیه مناسب.
در موارد بسیار شدید:
• جراحی کاهش حجم ریه
• پیوند ریه (در شرایط خاص)

اگر درمان بهموقع انجام نشود، ممکن است به عوارض زیر منجر شود:
• نارسایی تنفسی
• عفونتهای شدید ریه
• نارسایی سمت راست قلب
• کاهش شدید اکسیژن خون
• کاهش توان فعالیت و زندگی روزمره
• ترک سیگار و سایر دخانیات
• اجتناب از محیطهای آلوده
• استفاده از ماسک در مشاغل صنعتی
• واکسن آنفلوآنزا و واکسن پنوموکوک
• تقویت سیستم ایمنی
• درمان بهموقع عفونتهای تنفسی
بیمارستان تخصصی عسکریه با دارا بودن:
• متخصصین ریه و مراقبتهای تنفسی
• اسپیرومتری و تستهای عملکرد ریه
• بخشهای داخلی، ICU و اورژانس پیشرفته
• واحد فیزیوتراپی و توانبخشی تنفسی
آماده ارائه تشخیص و درمان کامل بیماران مبتلا به انسداد مزمن ریه (COPD) است.