جراحی ستون فقرات (Spinal Surgery)

جراحی ستون فقرات (Spinal Surgery) در بیمارستان تخصصی عسکریه

اقدامات لازم در زمان بستری پس از جراحی

پس از انتقال به بخش و هوشیاری کامل، رعایت اصول زیر برای تسریع روند بهبود ضروری است:

۱. حرکت و ماساژ اندام‌ها

• بلافاصله پس از رفع اثر داروی بیهوشی، با مشورت پرستار، ماساژ ملایم اندام‌های تحتانی و حرکت متناوب پاها و مچ پا آغاز شود.
• تغییر وضعیت بدن در حالت طاق‌باز یا به پهلو با رعایت اصول صحیح چرخشی بلامانع است.

۲. رژیم غذایی

• شروع رژیم مایعات بلافاصله پس از هوشیاری کامل و رفع تهوع.
• تغذیه شامل مایعات فراوان، غذاهای کم‌حجم و پر فیبر (مانند سبزیجات، میوه تازه، آلو خشک، گوجه‌فرنگی) برای پیشگیری از یبوست.
• در صورت اجابت مزاج در شب اول پس از عمل، بهتر است در تخت با وسایل کمکی انجام شود.

۳. جلوگیری از عوارض بی‌حرکتی

برای پیشگیری از لخته شدن خون (DVT)، آمبولی ریه و زخم بستر باید در سریع‌ترین زمان ممکن (با دستور پزشک) راه‌اندازی بیمار آغاز شود.

خارج شدن از تخت و راه رفتن باید حتماً با کمربند طبی و زیر نظر پرسنل بخش انجام شود.

۴. مراقبت‌های ویژه

• استفاده از دستشویی فرنگی بعد از عمل توصیه می‌شود و برای بیماران تحت جراحی فیوژن یا وسیله‌گذاری، استفاده مادام‌العمر الزامی است.
• استفاده دائم از تخت و تشک طبی مناسب برای خواب و استراحت ضروری است.

1. .

   

2. • مراقبت‌های پس از ترخیص و دوران نقاهت در منزل

     ۱. اصول حرکتی و وضعیت بدن

     • بیماران باید روزانه حدود ۳ تا ۵ بار پیاده‌روی ۱۰ تا ۱۵ دقیقه‌ای داشته باشند.
     • پس از دو هفته، مدت پیاده‌روی تا ۲۰ دقیقه سه نوبت در روز قابل افزایش است.
     • از خم شدن، پیچیدن، یا چرخش ناگهانی ستون فقرات در ۶ ماه اول خودداری شود.
     • از نشستن روی زمین به‌طور کامل پرهیز شود و تنها از صندلی و مبل با ارتفاع مناسب استفاده گردد.

     ۲. رژیم دارویی

     تمام داروهایی که پیش از عمل مصرف می‌شده‌اند باید با شروع تغذیه عادی و با نظر پزشک معالج ادامه یابند.

     ۳. بازگشت به فعالیت‌های روزمره

     • بیماران فیوژن‌نشده (دیسک کمری معمولی) پس از ۶ هفته،
     • و بیماران دارای فیوژن یا وسیله‌گذاری پس از ۱۲ هفته می‌توانند به‌تدریج فعالیت‌های معمول خود را از سر بگیرند.

     دوره نقاهت بسته به سن، نوع جراحی و تعداد مهره‌های عمل‌شده متفاوت است.

     ---

     نکات حرکتی و وضعیت‌های بدن

     نحوه خوابیدن

     استفاده از تخت با ارتفاع حدود ۵۰ سانتی‌متر و تشک طبی الزامی است.

     برای حفظ انحنای طبیعی ستون فقرات، قرار دادن بالش زیر گردن و زانوها توصیه می‌شود.

     نحوه بلند شدن از تخت

     1. ابتدا به پهلو بچرخید.
     2. با کمک دست‌ها به آرامی بنشینید.
     3. پاها را از تخت آویزان کرده و سپس آرام قدم بردارید.

     نحوه ایستادن

     در حالت ایستاده باید سه قوس طبیعی ستون فقرات (گردنی، پشتی و کمری) حفظ شوند.

     در صورت نیاز به ایستادن طولانی، از زیرپایی استفاده کرده و وزن را متناوباً بین دو پا جابه‌جا کنید.

     نحوه نشستن

     • در سه ماه اول بعد از جراحی، نشستن بیش از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه مجاز نیست.
     • صندلی باید ارتفاع مناسب، پشتی عمودی و کف نیمه‌سخت داشته باشد.
     • از صندلی چرخدار یا چرخان استفاده نکنید.
     • زاویه کمر و گردن در وضعیت نشسته باید ۹۰ درجه حفظ شود.

     نحوه خم شدن

     برای برداشتن اجسام از زمین:

     • زانوها را خم کنید و حداکثر تا ۳۰ درجه خم شوید.
     • از خم شدن مکرر اجتناب کنید و اشیای پر استفاده را در دسترس قرار دهید.

     نحوه بلند کردن اجسام

     • تا ۶ هفته پس از جراحی نباید بیش از ۲.۵ کیلوگرم بلند شود.
     • پس از آن تا مدت طولانی وزن مجاز ۵ تا ۶ کیلوگرم است.
     • همیشه با زانو خم‌شده و کمر صاف اجسام را بلند کنید.

     رانندگی

     • بیماران بدون فیوژن: بعد از ۶ هفته
     • بیماران با فیوژن یا وسیله‌گذاری: بعد از ۱۲ هفته

     رانندگی باید ابتدا کوتاه‌مدت، بدون درد و بدون ترافیک باشد، با صندلی مناسب و ارتفاع بالا و فاصله اندک با پدال.

   

3. فعالیت جنسی پس از جراحی

   در صورتی که بیمار از نظر جسمی و روحی آماده باشد، فعالیت جنسی یک ماه پس از عمل بلامانع است؛ اما باید از پوزیشن‌های بدون فشار به کمر استفاده شود.

   ---

   علائم هشداردهنده پس از جراحی – مراجعه فوری به پزشک یا اورژانس

   در صورت مشاهده موارد زیر، فوراً با پزشک معالج یا بخش اورژانس بیمارستان تخصصی عسکریه تماس بگیرید:

   • تب بالای ۳۸.۵ درجه بیش از سه روز
   • قرمزی، تورم یا ترشح از محل جراحی
   • باز شدن بخیه‌ها یا زخم
   • درد قفسه سینه، تنگی نفس یا درد گردن و شانه‌ها

   ---

   نکات پایانی

   ترمیم کامل ستون فقرات بین ۱۸ تا ۲۴ ماه طول می‌کشد و ممکن است در این مدت دردهای خفیف وجود داشته باشد.

   هر بیمار باید به واکنش بدن خود توجه کند و فعالیت‌های روزمره را بر اساس درد و توان بدنی تنظیم نماید.

   رعایت اصول بالا به بازگشت سریع‌تر، پیشگیری از عوارض، و بهبود کامل کمک می‌کند.