خارج کردن تومور مثانه(TURBT)
راهنمای مراقبت پس از جراحی TURB
جراحی TURB چیست؟
در این عمل، پزشک بدون شکاف روی شکم و از راه مجرای ادرار، ضایعه یا تومور داخل مثانه را با ابزار مخصوص برمی‌دارد.
هدف این جراحی می‌تواند تشخیص، نمونه‌برداری، درمان، کاهش خونریزی یا خارج کردن توده مثانه باشد.
بعد از عمل چه چیزهایی طبیعی است؟
پس از جراحی TURB، موارد زیر تا حدی طبیعی هستند:
- سوزش خفیف هنگام ادرار
- تکرر ادرار
- وجود کمی خون در ادرار، به‌ویژه در چند روز اول
- احساس ناراحتی خفیف پایین شکم
- وجود لخته‌های کوچک در حد محدود
- احساس خستگی تا چند روز
این علائم معمولاً به‌تدریج کمتر می‌شوند.
سوند ادراری بعد از عمل
بعضی بیماران پس از عمل برای مدت کوتاه سوند ادراری دارند.
اگر سوند دارید:
- کیسه ادرار را همیشه پایین‌تر از سطح مثانه نگه دارید.
- لوله سوند نباید تا بخورد یا کشیده شود.
- رنگ ادرار ممکن است کمی صورتی یا قرمز روشن باشد.
- مایعات کافی بنوشید، مگر پزشک محدود کرده باشد.
- سوند را خودسرانه خارج نکنید.
اگر سوند ندارید:
- سوزش و تکرر خفیف ادرار ممکن است طبیعی باشد.
- نوشیدن آب کافی به کاهش سوزش و رقیق شدن ادرار کمک می‌کند.
مراقبت‌های مهم در منزل
1) مصرف مایعات
در صورت نداشتن محدودیت قلبی یا کلیوی:
- روزانه حدود 6 تا 8 لیوان آب یا طبق نظر پزشک بنوشید.
- مایعات کافی باعث می‌شود مثانه شسته شود و لخته‌ها کمتر شوند.
2) استراحت و فعالیت
- تا چند روز اول استراحت نسبی داشته باشید.
- پیاده‌روی سبک مفید است.
- تا 2 تا 4 هفته یا طبق نظر پزشک:
- اجسام سنگین بلند نکنید
- زور نزنید
- فعالیت شدید ورزشی نداشته باشید
3) پیشگیری از یبوست
زور زدن هنگام دفع می‌تواند خونریزی را بیشتر کند.
برای جلوگیری از یبوست:
- آب کافی بنوشید
- میوه، سبزی، سوپ و غذاهای پرفیبر مصرف کنید
- در صورت نیاز از داروی ملین فقط با نظر پزشک استفاده کنید
4) تغذیه
- غذای سبک و معمولی را به‌تدریج شروع کنید
- اگر تهوع ندارید، رژیم غذایی عادی بلامانع است
- در روزهای اول، غذاهای کم‌ادویه و سبک بهتر تحمل می‌شوند
5) داروها
داروها را دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنید. ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- مسکن
- آنتی‌بیوتیک
- دارو برای کاهش سوزش ادرار
- داروهای بعدی مرتبط با درمان مثانه
نکته مهم:
اگر آسپرین، وارفارین، کلوپیدوگرل یا سایر داروهای رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنید، شروع یا قطع آن‌ها فقط با دستور پزشک باشد.
چه کارهایی را فعلاً انجام ندهیم؟
تا زمانی که پزشک اجازه نداده است:
- بلند کردن بار سنگین
- فعالیت شدید
- رانندگی در 24 ساعت اول یا هنگام مصرف داروهای خواب‌آور/مسکن قوی
- رابطه جنسی برای مدتی که پزشک تعیین می‌کند
- مصرف خودسرانه داروهای گیاهی یا رقیق‌کننده خون
خون در ادرار تا چه حد طبیعی است؟
وجود ادرار صورتی رنگ یا خون خفیف در چند روز اول می‌تواند طبیعی باشد.
گاهی با بیشتر شدن فعالیت بدنی، خون ادرار کمی بیشتر می‌شود.
اما اگر این موارد رخ داد، مهم است:
- ادرار کاملاً قرمز و پرخون شود
- لخته‌های زیاد خارج شود
- ادرار بند بیاید
- خونریزی رو به افزایش باشد
در این حالت باید سریع با مرکز درمانی تماس بگیرید.
علائم خطر؛ چه زمانی فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنیم؟
در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، فوراً مراجعه کنید:
- تب 38 درجه یا بالاتر
- لرز
- ناتوانی در ادرار کردن
- قطع شدن جریان ادرار
- خونریزی شدید یا لخته‌های زیاد
- درد شدید پایین شکم یا پهلو
- بوی بد شدید ادرار یا کدر شدن زیاد ادرار
- سوزش و درد شدید که رو به بدتر شدن است
- خروج سوند یا مسدود شدن آن
- سرگیجه شدید، ضعف شدید یا بی‌حالی غیرعادی
جواب پاتولوژی را جدی بگیرید
بافت خارج‌شده در عمل TURB معمولاً برای آزمایش پاتولوژی فرستاده می‌شود.
نتیجه پاتولوژی مشخص می‌کند:
- ضایعه خوش‌خیم است یا بدخیم
- عمق درگیری چقدر است
- آیا درمان تکمیلی لازم است یا نه
بنابراین مراجعه برای ویزیت بعدی بسیار مهم است.
آیا بعد از TURB درمان دیگری هم لازم می‌شود؟
بسته به نتیجه پاتولوژی، پزشک ممکن است یکی از این موارد را توصیه کند:
- فقط پیگیری دوره‌ای
- سیستوسکوپی‌های منظم
- تزریق دارو داخل مثانه
- تکرار جراحی
- درمان‌های تکمیلی دیگر
پیگیری منظم برای جلوگیری از عود بیماری اهمیت زیادی دارد.
زمان مراجعه بعدی
زمان ویزیت بعدی را از پزشک یا واحد ترخیص بپرسید. معمولاً برای موارد زیر باید مراجعه کنید:
- بررسی وضعیت ادرار
- خارج کردن سوند در صورت نیاز
- دریافت جواب پاتولوژی
- تصمیم‌گیری درباره ادامه درمان
آموزش خیلی ساده برای بیمار کم‌سواد یا بی‌سواد
می‌توانید این بخش را به‌صورت پوستر یا باکس جداگانه در سایت بگذارید:
بعد از عمل این کارها را انجام دهید:
- آب زیاد بخورید
- استراحت کنید
- چیز سنگین بلند نکنید
- زور نزنید
- داروها را منظم بخورید
- اگر سوند دارید، آن را نکشید
- برای ویزیت بعدی حتماً مراجعه کنید
اگر این علائم را داشتید، سریع به پزشک مراجعه کنید:
- تب
- خونریزی زیاد
- بند آمدن ادرار
- درد شدید
- لخته زیاد
- مشکل در سوند
پرسش‌های شایع بیماران
آیا خون در ادرار بعد از عمل طبیعی است؟
بله، مقدار کم آن در چند روز اول می‌تواند طبیعی باشد. خونریزی شدید طبیعی نیست.
سوزش ادرار طبیعی است؟
بله، سوزش خفیف و موقت ممکن است وجود داشته باشد.
چه زمانی می‌توانم فعالیت عادی را شروع کنم؟
بسته به نظر پزشک، معمولاً فعالیت سبک زودتر شروع می‌شود، اما فعالیت سنگین باید برای مدتی محدود شود.
آیا این عمل به معنی سرطان قطعی است؟
خیر. تشخیص نهایی با جواب پاتولوژی مشخص می‌شود.